Voordat je verder leest willen we graag dat je eerst even een testje doet. Dit testje is een oefening om buiten de bestaande denkkaders te denken.
Verbind deze negen punten door vier rechte lijnen te trekken zonder je pen van het papier te halen en zonder een punt meer dan één keer te raken.
Gelukt? Mooi! Zo niet…. Aan het eind van deze blog staat het antwoord.
Cultuur en referentiekader
Het referentiekader van mensen is van invloed op de manier waarop ze met elkaar communiceren. Mensen met eenzelfde soort referentiekader communiceren vaak makkelijker met elkaar dan mensen met een totaal verschillend referentiekader. Als u praat met iemand die u al jaren kent, heeft u vaak veel minder woorden nodig om elkaar te begrijpen dan wanneer u praat met een vreemde. Een groot verschil in referentiekader betekent dat zender en ontvanger extra hun best moeten doen om elkaars gedachten, bedoelingen en gevoelens te volgen. De zender moet woorden gebruiken die de ontvanger begrijpt.
Dit is een probleem als de zender en ontvanger uit verschillende landen komen en dus een andere taal spreken. Maar ook als ze uit hetzelfde land komen kunnen zender en ontvanger verschillende 'talen' spreken.
De tolk is een taalbemiddelaar
De tolk is een taalbemiddelaar die de communicatie tussen verschillende betrokken partijen vlot doet verlopen. Maar als tolk effectief omgaan met diversiteit en alles wat daarmee samenhangt is, paradoxaal genoeg, zowel moeilijk als makkelijk tegelijk. Het blijkt voor de een moeilijk en voor de ander zelfs onmogelijk te zijn, als men de oplossing zoekt binnen het gangbare en het gebruikelijke.
Ook daar waar het om mensen gaat en niet om de puntjes, zoeken mensen meestal de oplossing binnen het bekende, gebruikelijke en beperkte gebied. Dit conform de eerste bewegingswet van Newton: alles, voorwerpen én mensen, volhardt in dezelfde toestand. Bekend en veilig. Totdat er een kracht op inwerkt. Er is in het onderhavige vraagstuk een tweede complicerende factor: de immense kloof tussen de westerse, ontvangende samenlevingen en de meestal niet-westerse waarden van migranten. Veel groter en dieper dan men kan zien en wil aanvaarden.
En net als bij de puntjesopgave: met de juiste aanpak, benadering en kennis blijkt het opeens kinderlijk eenvoudig te zijn. Dat is ook wat de bedoeling is van de Griekse uitdrukking: "De waarheid kenmerkt zich door eenvoud".
David Pinto, hoogleraar/directeur van het Intercultureel Instituut (ICI) in Amsterdam leert de deelnemers tijdens decursus Interculturele communicatie (7pe) om buiten kaders te denken en bestaande patronen te doorbreken. Benieuwd?
Oplossing van de test: